Autor:

Cieszy mnie, że adaptacja w przedszkolu zaczyna już być pewną podstawą. Pamiętajmy jednak, że program adaptacyjny przeznaczony jest nie tylko dla dzieci rozpoczynających swoją przygodę z przedszkolem, ale także dla ich rodziców. Pomijanie tego składnika w adaptacji to jedna z częstszych pułapek. Jak się jednak okazuje, włączenie opiekunów do tego procesu zdecydowanie ułatwia i przyspiesza przystosowywanie się dzieci do nowego środowiska.


Rodzina to pierwsze miejsce, w którym młody człowiek uczy się funkcjonowania w grupie społecznej. Idąc do przedszkola, znany dom i bezpieczna relacja z rodzicami przestają być jedynym środowiskiem, w którym funkcjonuje maluch. Ta zmiana dotyczy jednak nie tylko dziecka. To również całkowicie nowa sytuacja dla rodziców. Dla wielu z nich to pierwszy kontakt z edukacją z perspektywy opiekuna. Naturalnym jest, że rodzi to wiele wątpliwości i obaw. Pozostawienie swojej pociechy w nowym miejscu, z nieznanymi osobami, może budzić niepokój, który będzie oddziaływał również na dziecko. Dlatego celem adaptacji, jeszcze przed dołączeniem malucha do grupy przedszkolnej, jest nawiązanie opartej na wzajemnym zaufaniu relacji z rodzicami. 


Jak rozpocząć współpracę z rodzicami

Rodzice to nieodłączny element adaptacji w przedszkolu. Aby ułatwić dzieciom dostosowanie się do nowego środowiska, należy zadbać o ty, by pierwsze spotkanie z opiekunami odbyło się możliwie jak najwcześniej. Poza standardowo omawianymi kwestiami, jak sprawy organizacyjne i zadania stojące przed przedszkolakiem, powinniśmy dostarczyć rodzinie informacji o tym, co dzieje się z maluchem po rozstaniu z domem, jakie emocje przeżywa i jak na nie reagować. Warto też jak najwcześniej polecić rodzicom literaturę, którą mogą się wspierać. Na rynku znajdziemy wiele książeczek dla dzieci, w których główny bohater idzie do przedszkola, np. “Tupcio Chrupcio. Przedszkolak na medal” czy “Kicia Kocia w przedszkolu”. Ciekawą propozycją jest też książka “Relacje” Catherine Dolto, która pozwala dzieciom zrozumieć swoje emocje i przystosować się do nowych sytuacji. Samym rodzicom możemy polecić z kolei książki Agnieszki Stein, w tym szczególnie “Akcja adaptacja. Jak pomóc sobie i dziecku w zaprzyjaźnieniu się z przedszkolem”. 

adaptacja w przedszkolu wspolpraca z rodzicami

Ten pierwszy kontakt nauczyciela z rodzicami jest bardzo ważny. W dużej mierze to od niego będzie zależał poziom wzajemnego zaufania i współpracy. Warto zarezerwować na to czas i podczas rozmowy z rodzicami dowiedzieć się możliwie najwięcej na temat dziecka i relacji w domu. Nie bójmy się zadawać wiele pytań. Opowiadajmy rodzicom skąd te pytanie i dlaczego je zadajemy. Upewnijmy ich, że sami też mogą pytać nas o wszystkie swoje wątpliwości i obawy. 

“Aby adaptacja w przedszkolu się powiodła i przebiegła łagodnie należy zacząć od szczerej rozmowy z rodzicami - osobami które najlepiej znają swoje dziecko. Warto dowiedzieć się wszystkiego na temat dziecka, jego zainteresowań, rzeczy których nie lubi, sytuacji w których czuję się pewnie i dobrze i takich, które mogą go peszyć i zniechęcać. Zapytajmy o relacje i atmosferę panującą w domu, o domową rutynę i nawyki. Szczerość rodziców jest tu bardzo ważna, im więcej informacji posiada nauczyciel, tym łatwiej jest mu opracować plan adaptacji i dopasować odpowiednie aktywności.” - Ewa Żurman, opiekun i manager żłobka Łobuziaki

Podczas spotkań z rodzicami powinniśmy możliwie szeroko przybliżyć im, jak będzie wyglądała nasza współpraca. Otwarcie kierujmy swoje prośby i zalecenia. Nakreślmy obszary, nad którymi rodzice powinni współpracować z maluchem w domu. Dbajmy o to, aby nie szczędzić im informacji i wyjaśniajmy mechanizmy, które zachodzą w dziecku. Adaptacja nie jest procesem, który odbywa się tylko w przedszkolu. Składa się na niego praca i w placówce, i w domu.

“Rodzice i nauczyciele przedszkola mają jeden najważniejszy, wspólny cel, jakim jest dobro dziecka. Wszelkie sugestie i rady ze strony nauczyciela odnośnie dziecka, jego zachowania lub ewentualnych trudności mają na celu ułatwić dziecku adaptację, pomóc mu przejść ten trudny proces. Warto, aby rodzice również informowali personel o rozwoju, samopoczuciu, o zmianach, wydarzeniach z życia dziecka. Dzięki wzajemnemu zaufaniu, szczerości i otwartości proces adaptacji przebiega dużo łatwiej dla każdej ze stron.“ - Magdalena Szczepaniak, opiekun i koordynator żłobka Łobuziaki


Nawiązywanie relacji z rodzicami a powodzenie adaptacji w przedszkolu

Proces adaptacji przynosi korzyści zarówno dziecku, jak i rodzicom i placówce. Jest to idealny moment na wypracowanie współpracy pedagogicznej z rodzicami, ponieważ przejawiają oni wtedy prawdopodobnie największe zainteresowanie funkcjonowaniem przedszkola i aktywnościami podejmowanymi przez dziecko. 

adaptacja dziecka w przedszkolu

W procesie adaptacji rodzice mogą wyjaśnić swoje wątpliwości, omówić ewentualne zastrzeżenia, dostają też od nauczyciela wskazówki, które mają na celu pomóc dziecku płynnie przystosować się do nowego środowiska. Dużą zaletą włączenia rodziców w proces adaptacji jest budowanie zaufania rodziców do placówki i nauczycieli przez co przejawiają oni mniejszy niepokój i łatwiej jest im budować pozytywne emocje związane z przedszkolem u dziecka. Dla wielu rodziców jest to szansa spojrzenia na dziecko z całkowicie nowej perspektywy. Możliwość obserwowania pociechy na tle grupy i konsultacji zachowań malucha z nauczycielem to okazja do poznania wielu aspektów rozwoju dziecka. Wspólne omawianie takich sytuacji sprzyja budowaniu zaufania i zacieśnia relacje z rodzicami. 

“Rodzic, który jest przekonany, że jego dziecko jest w dobrych rękach, który ma poczucie bycia wysłuchanym i wziętym pod uwagę, będzie współpracujący. Należy tylko jasno zaznaczyć granice kompetencji, wpływu i decyzyjności.” - Ewelina Mikołajczyk, nauczyciel w szkole Łobuziaki

To od nas, osób na co dzień obcujących z dziećmi w szkole i rodziców, zależy powodzenie procesu adaptacyjnego, dlatego powinniśmy dążyć do nawiązania dobrej relacji z opiekunami. Będą zapewne przychodzić do nas z wieloma pytaniami, wątpliwościami i oczekiwaniami, dla których powinniśmy wykazać wyrozumiałość. Rodzic rozstający się z dzieckiem rozpoczynającym przedszkole jest niemal równie przestraszony, jak samo dziecko. Oddaje w końcu to, co najcenniejsze w obce ręce. Lęk rodzica jest niestety odczuwany też przez dziecko. Dlatego mając na celu powodzenie procesu adaptacyjnego nie można pomijać pracy również nad tym lękiem.